KARABÜK (TİHA) – Safranbolu Belediyesi Kadın Danışma Merkezi’nde görevli Psikolog Sevde Nur Bozkurt, özellikle gençler arasında yaygınlaşan erteleme davranışına ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Gençlerde giderek artan erteleme alışkanlığı, kaygı, mükemmeliyetçilik ve dijital alışkanlıkların etkisiyle akademik başarıyı ve özgüveni olumsuz etkileyen ciddi bir sorun haline geliyor.
“YAPMAM GEREKTİĞİNİ BİLİYORUM AMA YİNE DE YAPMIYORUM”
Ertelemenin yalnızca zaman yönetimi sorunu olmadığını vurgulayan Bozkurt, bu durumun çoğu zaman derin psikolojik süreçlerle bağlantılı olduğunu belirterek, “Bu sadece erteleme değil, ‘yapmam gerektiğini biliyorum ama yine de yapmıyorum’ halidir” dedi.
Prokrastinasyonun, yapılması gereken bir işi bilerek ve isteyerek geciktirme davranışı olduğunu ifade eden Bozkurt, bu gecikmenin ileride olumsuz sonuçlar doğuracağını bilmesine rağmen sürdürüldüğünü söyledi. Her ertelemenin psikolojik bir sorun anlamına gelmediğini kaydeden Bozkurt, normal ve işlevsel ertelemenin hayatın doğal bir parçası olduğunu, ancak kişinin kendisine “Neden yapmıyorum?” diye kızdığı noktada psikolojik bir süreçten söz edilebileceğini dile getirdi.
Erteleme ile tembellik arasındaki farka da değinen Bozkurt, “Ertelemede kişi görevi önemser, yapmak ister ama başlayamaz. Tembellikte ise görev önemsenmez ve motivasyon yoktur” diyerek, yapılmayan bir iş sonrası hissedilen suçluluk duygusunun ertelemenin en belirgin göstergelerinden biri olduğunu vurguladı.
“MODERN GENÇLİK KOŞULLARI ERTELEMEYİ BESLİYOR”
Son yıllarda gençlerde erteleme davranışının belirgin biçimde arttığını söyleyen Bozkurt, artan mükemmeliyetçilik anlayışı, gelecek kaygısı, performans baskısı ve belirsizlik algısının bu artışta etkili olduğunu ifade ederek, “Modern gençlik koşulları günümüzde ertelemeyi besliyor” dedi.
Öğrencilerin ödev ve sınav çalışmalarını çoğunlukla son güne bırakmasının temelinde zaman yönetimi eksikliğinden çok, duygusal baskının yer aldığını aktaran Bozkurt, görev önemli olsa bile aciliyet hissi oluşmadığında ertelendiğini, son güne gelindiğinde ise artan stres ve tehdit algısının harekete geçirici rol oynadığını söyledi.
“Sorun motivasyon değil, kaygı temellidir”
Kaygı ve başarısızlık korkusunun, ertelemenin en yaygın nedenleri arasında yer aldığını kaydeden Bozkurt, “Erteleyen öğrenciler genellikle suçluluk hisseder, stres yaşar ve kendine kızar. Bu nedenle sorun motivasyon değil, kaygı temellidir” dedi. Mükemmeliyetçiliğin de erteleme davranışını artıran önemli bir etken olduğunu vurgulayan Bozkurt, “Kusursuz yapmalıyım, hazır değilim, başlayamam gibi düşünceler, bireyleri ertelemeye itiyor” diye konuştu.
Sosyal medya ve dijital içerik tüketiminin de erteleme alışkanlığını pekiştirdiğine dikkat çeken Bozkurt, “Kısa videolar hızlı dopamin artışı ve sürekli yenilik isteği oluşturuyor. Bu da düşük çaba beklentisi yaratıyor ve akademik ertelemeyi artırıyor” dedi.
Son dakika baskısının motive edici olduğu düşüncesinin yanıltıcı olduğuna işaret eden Bozkurt, bunun motivasyon değil, stres kaynaklı bir harekete geçme durumu olduğunu, verimin düştüğünü, öğrenmenin yüzeysel kaldığını ve hata riskinin arttığını aktardı. Sürekli ertelemenin ise özgüveni zedelediğini, akademik başarıyı düşürdüğünü ve bireyin kendisine yönelik olumsuz bir kimlik algısı geliştirmesine yol açtığını vurguladı.
Erteleme alışkanlığını kırmak isteyen gençlere önerilerde bulunan Bozkurt, “Öncelikle farkındalık kazanılmalı. Hangi görevleri, hangi duygularla ertelediğimizi gözlemlemek çok önemli” diyerek, büyük görevlerin küçük parçalara bölünmesi, dikkat dağıtıcı unsurların azaltılması, zaman bloklarıyla çalışma ve kişinin kendisine karşı daha nazik olması gerektiğini dile getirdi.
