KARABÜK (TİHA) – Kastamonu’nun İnebolu ilçesine bağlı Başköy köyü cami, özgün ahşap mimarisi kültürel mirası ve çivi kullanılmadan inşa edilmesiyle tarihe izini bırakıyor.
İnebolu ilçesine bağlı Başköy köyünde bulunan çivisiz cami yalnızca mimari özellikleriyle değil, taşıdığı kültürel değeriyle de öne çıkıyor. Çivi kullanılmadan yapılan yapı geleneksel ustalığı günümüze aktarıyor. Ahşabın doğal dokusu caminin tarihsel kimliğini gösteriyor. Başköy Çivisiz Cami, Anadolu’daki ahşap cami geleneğinin yaşayan örnekleri arasında yer alıyor. Cami hem ibadet mekânı hem de kültürel miras değeri taşıyan tarihi bir yapı niteliğinde olduğu görülüyor.
Cami, ‘kurtboğazı’ olarak bilinen teknikle yapılması dikkat çekiyor. Kurtboğazı tekniği kalın ahşap kalaslar birbirine kenetlenerek sağlam bir sistem oluşturuyor. Bu yapı anlayışı esneklik ve dayanıklılık sağlıyor. Söz konusu teknik, doğal etkenlere karşı dayanıklılığı artırdığı belirtiliyor.
Başköy Çivisiz Cami’nin kesin inşa tarihi bilinmiyor. Köy halkı tarafından yapının kullanılan inşa teknikleri, 1800’lü yıllarda Osmanlı döneminde inşa edildiği söylentiler arasında. Cami Osmanlı’nın kırsal bölgelerinde yaygınlaşan ahşap cami geleneği içinde yer alıyor. Caminin geçmişten günümüze kadar ulaşması bölgenin tarihini yansıtıyor.
“BU CAMİ BİZİM GEÇMİŞİMİZ”
Başköy Muhtarı Turan Dabak, caminin köy için yalnızca bir ibadet yeri olmadığını vurguladı. Dabak, ‘Bu cami bizim geçmişimiz.’ Eskiden demir çivi hem zor bulunurmuş hem de pahalıymış ustalarımızın eseri bu günlere kadar ayakta ve sağlam şekilde duruyor,’ ifadelerini dile getirdi.
Dabak, Bu cami sadece dört duvardan ibaret değil, burada bir köyün hafızası var. Dedelerimiz burada namaz kıldı, biz burada büyüdük. Ahşabı, kokusu, dokusu başka. Elimizden geldiğince korumaya çalışıyoruz, ifadelerini kullandı. Dabak, ahşap esnek bir malzeme burası da Karadeniz nem var bu şekilde ağaçların birbirine geçirilerek yapılması onu bu bölgede daha dayanıklı yaptı, dedi. Caminin zamanla yıprandığını bakım ve onarım konusunda destek beklediklerini de dile getirdi.
Başköy Çivisiz Cami, ahşap işçiliğinin inceliklerini yansıtan mimarisiyle geçmiş ile gelecek arasında bağ kuran yapılar arasında olduğu belirtildi. 1800’lü yıllarda Osmanlı ahşap mimarisinin örneklerinden biri olarak değerlendirilen cami, bölgenin kültürel yapısı açısından önemli bir konuma sahip. Zaman zaman yapılan restorasyon çalışmalarıyla yapının doğal dokusu ve özgün özellikleri korunuyor.
Anadolu’nun geleneksel ustalık bilgisini günümüze taşıyan yapı, köyün en önemli simgesi konumunda.
