KARABÜK (TİHA) – Karabük Üniversitesi (KBÜ) İş Sağlığı ve Güvenliği Koordinatörü Yüksek Mühendis Muhammed Furkan Altunpak, iş kazalarının büyük bölümünün ihmaller ve güvenlik ekipmanlarının kullanılmamasından kaynaklandığına dikkat çekti.
İş güvenliğinde yapılan basit ihmallerin ciddi kazalara yol açabildiği belirtiliyor. Karabük Üniversitesinde iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan KBÜ İş Sağlığı ve Güvenliği Koordinatörü Yüksek Mühendis Muhammed Furkan Altunpak, iş sahalarında en büyük problemin çalışanların tehlike ve riskleri zamanla normal görmeye başlaması olduğunu söyledi. Altunpak, yıllarca aynı işi yapan çalışanlarda “mesleki körlük” oluştuğunu belirterek, bu durumun ciddi iş kazalarına zemin hazırladığını ifade etti.
Çalışanların zamanla riskleri önemsememeye başladığını belirten Altunpak, “Bir insan hep aynı işi yaptığında bir yerden sonra riskleri göremez hale geliyor. ‘Ben bu işi yıllardır yapıyorum, defalarca yaptım’ düşüncesiyle tehlike ve riskleri göz ardı ediyor. ‘10 yıldır, 20 yıldır çalışıyorum, iş başıma bir darbe almadım’ diyerek baretini takmayı reddediyor. Ancak kaza çoğu zaman bir kere oluyor ve bazen insanın canından ya da uzuvlarından olmasına neden oluyor” dedi.
İş kazalarının büyük bölümünün basit güvenlik önlemleriyle önlenebileceğini vurgulayan Altunpak, dünya genelindeki iş kazalarının yüzde 88’inin insan kaynaklı davranışlardan kaynaklandığını açıkladı. Altunpak, “Biz kurallara uyup emniyetsiz davranışları ve emniyetsiz ortamları ortadan kaldırırsak iş kazalarının olma ihtimali yüzde 1-2 seviyelerine kadar düşüyor” değerlendirmesinde bulundu.
“BARET VE İŞ AYAKKABISI HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR”
Kişisel koruyucu donanımların çalışma alanına göre değişiklik gösterdiğini belirten Altunpak, özellikle baret ve iş ayakkabısının iş güvenliği açısından hayati önem taşıdığının altını çizdi. İş kazalarının yaklaşık yüzde 40’ının ayak ve diz bölgesinde, yüzde 34-35’lik kısmının ise baş ve yüz bölgesinde meydana geldiğini aktaran Altunpak, baret ve iş ayakkabısı kullanımının iş kazalarının önemli bir bölümünü önleyebileceğini kaydetti.
Altunpak, yüksekten düşen küçük cisimlerin bile ciddi yaralanmalara yol açabileceğini ifade ederek baret kullanımının önemine değindi. Altunpak, “Birinci kattan düşen büyük bir cisimle beşinci kattan düşen küçük bir cıvata aynı etkiyi oluşturabiliyor. Çünkü hızlandıkça adeta bir mermi gibi insanın kafasına saplanabiliyor. Baret hem darbeye karşı koruyor hem de elektrik risklerine karşı yalıtım sağlıyor” dedi.
“GÖZ VE KULAK KORUYUCULARI EN ÇOK İHMAL EDİLEN EKİPMANLAR ARASINDA”
Sahada en çok ihmal edilen ekipmanların gözlük ve kulak koruyucuları olduğunu ifade eden Altunpak, çalışanların çoğu zaman rahat hareket edemedikleri gerekçesiyle bu ekipmanları kullanmadığını söyledi. Altunpak, “Gözlük kullanmıyorlar çünkü görüş alanını engellediğini düşünüyorlar. Kulaklık takmıyorlar çünkü duymalarını zorlaştırdığını söylüyorlar. Ama göz ve kulak en hassas organlarımızdan biri. Bu organlarda oluşan hasarların tedavisi çok zor” dedi.
“MESLEK HASTALIKLARI YILLAR SONRA ORTAYA ÇIKABİLİYOR”
Özellikle ağır sanayi ve inşaat alanlarında uzun süre yüksek sese ve toza maruz kalmanın ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını belirten Altunpak, meslek hastalıklarının yıllar içinde ortaya çıktığını vurguladı. Altunpak, “Sigara nasıl yıllar içinde zarar veriyorsa, kimyasal tozlar ve yüksek ses de zamanla insan vücudunu yıpratıyor. Bir anda kaza olmuyor ama 20-30 yıl sonra insanlar ciddi akciğer ve solunum hastalıklarıyla mücadele ediyor” ifadelerini kullandı.
Bazı çalışanların iş güvenliği ekipmanlarını rahat olmadığı gerekçesiyle kullanmadığını belirten Altunpak, iş ayakkabılarının sert yapısının darbelerden koruma amacı taşıdığına dikkat çekerek, çalışanların zaman zaman uygun olmayan ayakkabılarla çalışmayı tercih ettiğini aktardı.
“ÖZEL SEKTÖRDE İŞ GÜVENLİĞİ EKSİKLİKLERİ DİKKAT ÇEKİYOR”
İşverenlerin sorumluluklarına da değinen Altunpak, özellikle küçük ve orta ölçekli özel sektör işletmelerinde iş güvenliği konusunda ciddi eksikler bulunduğunu söyledi. Altunpak, “Bazı işverenler iş güvenliği tedbirlerini maddi yük veya zaman kaybı olarak görüyor. Eğitimler eksik veriliyor, kişisel koruyucu donanımlar takip edilmiyor. Hatta bazı yerlerde iş güvenliği uzmanlarının çalışmaları baskılanabiliyor” diye konuştu. Kurumsal firmalarda iş güvenliği kültürünün daha güçlü olduğuna dikkat çeken Altunpak, Karabük’te faaliyet gösteren büyük sanayi kuruluşlarında kurallara sıkı şekilde uyulduğunu, denetimlerin düzenli gerçekleştirildiğini ve çalışanlara sürekli eğitim verildiğini aktardı.
Denetim mekanizmalarının iş güvenliğinin temel omurgası olduğunu vurgulayan Altunpak, yalnızca ekipman dağıtmanın yeterli olmadığını söyledi. Altunpak, “En pahalı ekipmanları da alsanız denetim yoksa yine iş kazaları olur. Denetim bu işin hem disiplini hem de omurgasıdır.” ifadelerini kullandı.
Yeni işe başlayan çalışanların iş güvenliği açısından daha riskli olduğuna dikkat çeken Altunpak, saha tecrübesi eksikliği ve kendini kanıtlama isteğinin kazalara neden olabildiğini belirterek, yeni çalışanların çalıştıkları ortama tam hakim olamadıkları için riskleri yeterince fark edemediğini kaydetti.
“ ‘KADERCİLİK’ ANLAYIŞI RİSKLERİ BÜYÜTÜYOR”
Toplumda iş güvenliğiyle ilgili en büyük yanlışın “kadercilik” anlayışı olduğunu belirten Altunpak, “Bir anda elektrik çarpmaz. Öncesinde prizden ses gelir, kabloda sorun olur, cihaz sinyal verir. İnsanlar bu işaretleri önemsemiyor. Sonra kaza olduğunda ‘kader’ deniliyor. Halbuki tedbir alınsaydı o kazaların büyük kısmı yaşanmayacaktı” diye konuştu.
KBÜ’de iş sağlığı ve güvenliği kültürünü yaygınlaştırmak amacıyla eğitim ve denetim çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Altunpak, üniversitede düzenlenecek panel ve etkinliklerle öğrencilerde farkındalık oluşturmayı hedeflediklerini sözlerine ekledi.
